Mag u met een camera de openbare weg filmen?

Het aantal beveiligingscamera's bij particuliere woningen groeit gestaag. Logisch, want een goed camerasysteem biedt u een extra gevoel van veiligheid en kan inbrekers afschrikken. Toch roept de plaatsing van een buitencamera al snel juridische vragen op. Mag u met uw beveiligingscamera de openbare weg filmen? En zo ja, onder welke voorwaarden? In dit artikel zetten wij de belangrijkste regels voor u op een rij.

Wat zegt het Wetboek van Strafrecht?

Artikel 441b van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat het heimelijk filmen van personen op een voor het publiek toegankelijke plaats strafbaar is. Concreet betekent dit dat uw camera zichtbaar moet zijn, of dat u met duidelijke bordjes aangeeft dat er cameratoezicht plaatsvindt. Het gaat hierbij niet alleen om de openbare weg, maar ook om bijvoorbeeld een oprit die vrij toegankelijk is voor bezoekers of pakketbezorgers.

De wetgever maakt bewust onderscheid tussen zichtbaar en verborgen cameratoezicht. Een zichtbare camera met bijbehorende sticker of een bord met de tekst "Camerabewaking" voldoet aan de eis. Plaatst u een camera zonder enige aanduiding, dan loopt u het risico op een boete of een strafrechtelijke vervolging. Het is daarom verstandig om bij elke buitencamera een waarschuwingssticker te plaatsen, ook als de camera zelf al goed zichtbaar is.

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

Naast het strafrecht speelt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) een grote rol bij het gebruik van beveiligingscamera's. Zodra u personen op beeld vastlegt, verwerkt u persoonsgegevens. Dat betekent dat u zich moet houden aan de regels van de AVG.

De AVG stelt onder meer de volgende eisen aan particulier cameratoezicht:

• U heeft een gerechtvaardigd belang nodig, zoals de beveiliging van uw woning of eigendommen.
• De camera mag in principe alleen uw eigen terrein filmen. Onvermijdelijk meenemen van een klein stuk openbare weg of stoep wordt gedoogd, mits u het beeldgebied zo veel mogelijk beperkt.
• U moet betrokkenen informeren dat er camerabeelden worden gemaakt, bijvoorbeeld met een bordje bij de ingang van uw erf.
• Beelden mogen maximaal 28 dagen worden bewaard, tenzij er een incident is vastgelegd waarvoor de beelden als bewijs dienen.
• Derden hebben het recht om de beelden op te vragen als zij zelf herkenbaar in beeld staan (inzagerecht).

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houdt toezicht op de naleving van deze regels en kan bij overtredingen een boete opleggen. Voor particulieren loopt een AP-boete in de praktijk op tot €17.500, plus een eventuele last onder dwangsom.

Mag u een camera op straat richten?

Het korte antwoord: liever niet, maar soms is het onvermijdelijk. Wanneer uw auto op de openbare weg geparkeerd staat en u deze wilt beschermen tegen vandalisme of diefstal, kan het nodig zijn om een deel van de straat in beeld te brengen. De AP erkent dat dit in sommige gevallen gerechtvaardigd is, mits u aan een aantal voorwaarden voldoet.

Ten eerste moet u het beeldgebied zo veel mogelijk beperken. Richt de camera zo dat alleen het strikt noodzakelijke deel van de openbare weg zichtbaar is. Moderne beveiligingscamera's bieden vaak de mogelijkheid om privacyzones in te stellen. Hiermee blokkeert u delen van het beeld, waardoor bijvoorbeeld de overkant van de straat of de woningen van buren niet zichtbaar zijn.

Ten tweede moet u kunnen aantonen dat er geen minder ingrijpend alternatief beschikbaar is. Kunt u uw auto op eigen terrein parkeren? Dan vervalt de reden om de openbare weg te filmen. Heeft u herhaaldelijk te maken gehad met inbraakpogingen of vernielingen? Dan weegt uw belang zwaarder en is het opnemen van een deel van de straat eerder te rechtvaardigen.

Ten derde geldt ook hier de maximale bewaartermijn van 28 dagen. Sla beelden niet langer op dan nodig en verwijder ze automatisch na afloop van deze termijn.

Wanneer is een DPIA (gegevensbeschermingseffectbeoordeling) nodig?

Een Data Protection Impact Assessment (DPIA), in het Nederlands een gegevensbeschermingseffectbeoordeling, is een uitgebreide risicoanalyse die u moet uitvoeren wanneer de verwerking van persoonsgegevens een hoog risico oplevert voor de betrokkenen. Voor particulieren is een DPIA meestal niet verplicht, maar er zijn uitzonderingen.

Als u structureel en op grote schaal de openbare weg filmt, of als u gebruikmaakt van geavanceerde technieken zoals gezichtsherkenning of nummerplaatherkenning, dan kan een DPIA wel degelijk vereist zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft een lijst gepubliceerd met verwerkingen waarvoor een DPIA verplicht is. Het is raadzaam om deze lijst te raadplegen voordat u een uitgebreid camerasysteem installeert.

Voor de meeste particuliere situaties, waarbij u een of twee camera's plaatst om uw eigen woning en directe omgeving te beveiligen, is een DPIA niet nodig. Toch is het verstandig om een korte risicoafweging te maken en deze schriftelijk vast te leggen. Zo kunt u altijd aantonen dat u zorgvuldig met de privacy van anderen omgaat.

Wat zijn de sancties bij overtredingen?

Overtredingen van de privacywetgeving kunnen serieuze gevolgen hebben. De Autoriteit Persoonsgegevens kan boetes opleggen die oplopen tot 20 miljoen euro of 4 procent van de jaarlijkse wereldwijde omzet, al worden dergelijke bedragen doorgaans voorbehouden aan grote bedrijven.

Voor particulieren zijn de sancties in de praktijk lager, maar zeker niet verwaarloosbaar. Naast een boete van de AP kunt u te maken krijgen met:

• Een strafrechtelijke vervolging op grond van artikel 441b Wetboek van Strafrecht (maximaal twee maanden hechtenis of een geldboete van de tweede categorie).
• Een civielrechtelijke procedure van buren of voorbijgangers die menen dat hun privacy wordt geschonden.
• Een last onder dwangsom van de AP, waardoor u gedwongen wordt de camera te verwijderen of aan te passen.

Het is daarom verstandig om de regels vanaf het begin goed na te leven. Voorkomen is eenvoudiger dan achteraf een conflict oplossen.

Hoe helpt Securetech u hierbij?

Bij Securetech adviseren wij u niet alleen over de beste camera voor uw situatie, maar denken wij ook mee over de juiste plaatsing en instellingen. Onze installateurs weten precies hoe zij camera's moeten richten om uw eigendom optimaal te beveiligen en tegelijkertijd de privacy van omwonenden te respecteren.

Wij helpen u onder andere met:

• Het instellen van privacyzones zodat u niet meer filmt dan noodzakelijk.
• Het plaatsen van waarschuwingsstickers die voldoen aan de wettelijke eisen.
• Het configureren van de juiste bewaartermijnen op uw recorder.
• Advies op maat over de wet- en regelgeving die op uw situatie van toepassing is.

Wilt u weten wat de mogelijkheden zijn voor uw woning of bedrijfspand? Plan een gratis adviesgesprek en wij bespreken samen de beste oplossing.